Młodzież szkolna od najmłodszych lat powinna być uczona rozumienia zależności istniejących w środowisku przyrodniczym i zrównoważonego wpływu człowieka na środowisko. Do zadań szkoły w tym zakresie należy rozwijanie poczucia odpowiedzialności za stan środowiska. Najlepszym sposobem realizacji tego celu są zajęcia terenowe.
Podstawową ich zaletą jest umożliwienie uczniom nawiązania bezpośredniego kontaktu z przyrodą, ułatwienie poznawania roślin i zwierząt w naturalnych warunkach.
Lekcje w terenie pozwalają odkrywać znaczenie równowagi biologicznej oraz skutki jej zakłócenia, są świetną formą propagowania problematyki ochrony przyrody i środowiska. Ukazują przykłady negatywnego oddziaływania człowieka na środowisko i możliwości ograniczania tych skutków.
Krótkie wycieczki terenowe mogą służyć zapoznaniu się uczniów z metodami badań terenowych. Kształtują różnorodne umiejętności i postawy, na przykład uczą koncentracji uwagi podczas dokonywania prostych pomiarów, rozwijają umiejętności organizacyjne i umiejętność współdziałania w zespole. Pobudzają wrażliwość i świadomość przyrodniczą, przekonują do aktywnego włączania się w prace na rzecz ochrony przyrody, służą pogłębianiu znajomości zasad obcowania z przyrodą, uczą właściwego zachowania się w lasach i na obszarach chronionych.
Obserwacje zwierząt, roślin i elementów przyrody nieożywionej w warunkach naturalnych dostarczają niezapomnianych wrażeń. W każdej okolicy można obserwować wiele ciekawych zjawisk i prawidłowości zachodzących w przyrodzie. Obok dobrze zachowanych elementów krajobrazu naturalnego można zobaczyć miejsca o wysokim stopniu dewastacji przyrody np. dzikie wysypiska śmieci, czy mocno zanieczyszczone zbiorniki wodne. Jest to dowodem niskiej świadomości ekologicznej niektórych z nas.
Czasami z przyczyn organizacyjnych próbujemy zastępować zajęcia terenowe nauczaniem z wykorzystaniem technik informacyjnych i internetu. Korzystamy z multibooków i filmów, które również są atrakcyjne dla uczniów, ale wirtualna rzeczywistość nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z przyrodą.
Mając na uwadze znaczenie lekcji w terenie na przełomie maja i czerwca wybraliśmy się z klasą V i IV do pobliskiego parku nad strumyk „Lipówka”.
Klasa V wyznaczyła klasę czystości wody, a IV w naturalnych warunkach zapoznała się z warstwami lasu i organizmami w nich żyjącymi.
Oto krótka fotorelacja z wycieczki w teren.
Szymon Fabiszczak
